بررسی دلایل برداشتن طحال

بررسی دلایل برداشتن طحال | پیوند کبد اصفهان

بررسی دلایل برداشتن طحال

آنهایی که طحال ندارند، ممکن است با این نگرانی دست و پنجه نرم کنند که چگونه بدون طحال زندگی کنیم؟ برخی افراد ممکن است در طول زندگی خود مجبور شوند با جراحی، طحال خود را از بدن خارج کنند. این در حالی است که این افراد شاید نگران این موضوع باشند که چگونه بدون طحال زندگی کنیم؟ بر همین اساس ما سعی کردیم مسائل مربوط به آنهایی که طحال ندارند را در این مقاله بررسی کنیم.

طحال اندامی در حدود 14 سانتی متر و با وزن تقریبی 170 گرم است که در سمت چپ قفس سینه قرار دارد.  یكی از بخش های مهم سیستم لنفاوی بدن است. در مراقبت كردن از گلبول های قرمز خون نقش بسیار مهمی دارد. وظیفه اصلی طحال تصفیه كردن خون است.

طحال گلبول های قرمز قدیمی و آسیب دیده ای را كه در خون وجود دارند شناسایی كرده و سپس آنها را از بین می برد.  طحال همیشه مقداری گلبول قرمز خون را به صورت ذخیره نگه می دارد تا در موارد اضطراری مانند جراحت بتواند از آنها استفاده كند. یكی دیگر از عملکردهای مهم طحال ساخت گلبول های سفید است.

گلبول های سفید در سیستم ایمنی بدن نقش بسیار تاثیرگذاری دارند. گلبول های سفید در مبارزه با عوامل بیماری زا به بدن کمک می کنند. به همین علت افرادی كه طحال خود را به هر دلیلی از دست داده اند بیشتر از سایر افراد در معرض خطر عفونت باکتری ها قرار دارند.

علل برداشتن طحال چیست؟

طحال عملکردهای بسیار زیادی در بدن دارد. یکی از وظایف مهم طحال پاکسازی خون است. طحال سلول های معیوب را از گردش خون خارج می کند. در برخی موارد اختلال در عملکرد طحال باعث می شود که طحال علاوه بر سلول های معیوب، بسیاری از سلول های سالم را نیز از بین ببرد. در این گونه موارد برداشتن طحال ضرورت پیدا می کند. به طور کلی می توان گفت که دو دلیل اصلی برای از دست دادن طحال در افراد وجود دارد. از جمله:

  • تصادف یا ضربه
  • ابتلا به بیماری های مختلف مانند كم خونی داسی شکل
  • ضربه یا تصادف
وارد شدن ضربه یا آسیب شدید به شكم

در اغلب موارد باعث پارگی طحال می شود. پارگی طحال با خونریزی داخلی همراه است. در اینگونه موارد با تشخیص پزشك طحال تحت عمل جراحی برداشته می شود. پارگی طحال معمولاً به دلیل تصادفات اتومبیل و موتور سیکلت و همچنین سقوط، درگیری و آسیب دیدگی های ورزشی رخ می دهد.

در تصادفات رانندگی

چنین صدماتی می تواند به دلیل نحوه نادرست نشستن و یا عدم استفاده از کمربند ایمنی باشد. همچنین زخمی شدن با چاقو و شلیک گلوله نیز می تواند به طحال آسیب برساند. اما این موارد در میان افراد مبتلا، شیوع كمتری دارد.

به آسیب هایی كه در اثر سانحه یا صدمات فیزیكی به بدن وارد می شود ترومای بلانت گفته می شود. طحال شایعترین عضو آسیب دیده بدن در اثر ترومای بلانت شكمی است. همه آسیب های طحال به جراحی نیاز ندارد. جراحان با بررسی وضعیت بیمار تلاش می كنند كه تا حد امكان از روش های غیر جراحی برای درمان استفاده كنند.

بررسی دلایل برداشتن طحال | پیوند کبد اصفهان

كم خونی داسی شكل

اتوسپلنکتومی در بیماری سلول داسی شکل رخ می دهد.  بررسی ها نشان می دهد كه در سراسر جهان بیش از 100000 نفر به بیماری سلول داسی شكل مبتلا هستند. بیماری داسی شکل بسته به جهش های ژنتیکی انواع مختلفی دارد.

گلبول های قرمز در حالت طبیعی گرد و مقعر هستند. شکل خاص گلبول های قرمز به آنها اجازه می دهد که به راحتی از داخل رگ های خونی عبور کنند. در کم خونی داسی شکل، ظاهر گلبول های قرمز خون شبیه داس است. ظاهر داسی شکل این گلبول ها باعث می شود که نتوانند به راحتی وارد جریان خون بدن شوند. در نتیجه گلبول های قرمز در طحال تجمع می کنند. این مساله باعث می شود که طحال بزرگ و دردناک شده و به تدریج عملکرد خود را از دست بدهد.

برداشتن طحال برای درمان بیماری

برای مدیریت بیماری

به ویژه بیماری های خودایمنی، طحال فرد بیمار برداشته می شود. متأسفانه در ترومبوسیتوپنی ایمنی یا ITP که یک نوع اختلال خونریزی است سیستم ایمنی به پلاکت حمله می کند. این بدان معنی است که بدن ما یکی از ابزارهای لازم برای لخته شدن خون را ندارد. در نتیجه در صورت بروز جراحت نمی تواند از مشکل خونریزی پیشگیری کند.

بیمارانی که مشکل سیستم ایمنی بدن دارند

در هنگام زخم و جراحت کبود شده و به راحتی خونریزی می کنند. بیماری ترومبوسیتوپنی ایمنی در برخی موارد به خودی خود برطرف می شود، اما در برخی دیگر از موارد برای درمان به مصرف دارو نیاز است. اگر بیماری خود به خود برطرف نشده و یا مصرف داروها موثر نباشد به توصیه پزشک طحال برداشته می شود.

انواع مختلفی از اختلالات

مانند کم خونی همولیتیک خود ایمنی (AIHA) وجود دارد که در آن کم خونی به دلیل تخریب گلبول های قرمز رخ می دهد. در مواردی که داروها یا سایر روش های درمانی موثر نیستند، به توصیه پزشک عمل جراحی اسپلنکتومی یا برداشتن طحال انجام می شود. این عمل گاهی اوقات، اما نه همیشه، می تواند تجزیه سلول های قرمز خون را متوقف کند.

درمان تالاسمی ماژور

گاهی اوقات برای درمان تالاسمی ماژور  نیز جراحی اسپلنکتومی یا برداشتن طحال انجام می شود. برداشتن طحال در این بیماری طول عمر گلبول های قرمز خون را بیشتر می کند. افرادی که عمل اسپلنکتومی انجام داده اند برای پیشگیری از ابتلا به بیماری های عفونی باید به مراقبت های بهداشتی خود اهمیت بیشتری بدهند. این مساله به خصوص در کودکان اهمیت بیشتری دارد.

جراحی اسپلنکتومی برای برداشتن طحال

عمل جراحی که برای برداشتن طحال انجام می شود در اصطلاح پزشکی اسپلنکتومی نام دارد. این عمل جراحی معمولاً با  کمک یک دوربین و چند برش بسیار کوچک انجام می شود. در صورتی که پس از عمل مشکلی نداشته باشید می توانید همان روز بیمارستان را ترک کنید.  معمولا طی دو هفته بهبودی کامل حاصل می شود.

عوارض بزرگ شدن طحال

به بزرگ شدن طحال در اصطلاح پزشکی اسپلنومگانی گفته می شود. طحال ممکن است در اثر ابتلا به بیماری هایی مانند برخی عفونت ها و یا سرطان بزرگ شود. ابتلا به بیماری هایی مانند تالاسمی یا سارکوئید باعث بزرگ شدن طحال در برخی افراد می شود. برخی دیگر نیز به دلیل لنفوم یا لوسمی (سرطان خون) یا کم خونی همولیتیک (از بین رفتن سلول های قرمز خون) دچار مشکل بزرگ شدن طحال می شوند. همچنین ابتلا به بیماری های کبدی و فشار خون بالا نیز یکی از عوامل مهم بزرگ شدن طحال هستند.

یکی از مهمترین علائم بزرگ شدن طحال احساس درد در قسمت چپ و فوقانی شکم  و همچنین احساس سیری بدون غذا خوردن است. بزرگ شدن طحال اغلب با استفاده از روش های مختلف دارویی درمان می شود. اما در برخی موارد نیز جراحی برداشتن طحال ضرورت پیدا می کند.

داشتن بیش از یک طحال

بعضی افراد با بیش از یک طحال متولد می شوند که در اصطلاح پزشکی پلاسلنیا نام دارد. بررسی ها نشان داده است که داشتن چند طحال در هنگام تولد می تواند با بیماری های مادرزادی مرتبط باشد.

 صفحه اینستاگرام دکتر امین بحرینی متخصص و جراح پیوند کبد اصفهان


مطالب پیشنهادی :

بررسی انواع بیوپسی کلیه

درمان سرطان مجاری صفراوی

مراحل آماده شدن برای بیوپسی کلیه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.